Günlük kullanımda “haksız fesih” ifadesi geniş bir anlam taşır. İş hukukunda ise her hukuka aykırı sona erme aynı yaptırımı doğurmaz. İşçinin iş güvencesi kapsamında olup olmadığı, sözleşmenin türü, fesih nedeni ve fesih usulü hangi hukuki yolun uygulanacağını belirler.
Geçersiz fesih ile haklı neden bulunmaması aynı kavram değildir
İş güvencesi kapsamındaki işçi bakımından işverenin geçerli bir sebep gösterip göstermediği ve fesih usulüne uyup uymadığı işe iade hükümleri kapsamında incelenebilir. Bunun dışında, işverenin haklı nedenle derhal fesih iddiasının kanıtlanamaması kıdem veya ihbar tazminatı gibi sonuçlar bakımından önem taşıyabilir.
Tek bir “haksız fesih tazminatı” yoktur
Uyuşmazlığın niteliğine göre kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, işe iade sonuçları, kötü niyet tazminatı veya ayrımcılık tazminatı gibi birbirinden farklı kurumlar gündeme gelebilir. Bunların her birinin koşulları ayrıdır.
Fesih nedeninin ispatı
İşverenin fesih bildiriminde açıkladığı olay ile dosyadaki kayıtların uyumlu olması önemlidir. Performans, davranış, devamsızlık veya haklı neden iddiası varsa buna ilişkin kayıtların fesih öncesinde ve olay zamanında oluşturulmuş olması beklenir.
Süreler gözden kaçırılmamalıdır
İşe iade talebinde özel ve kısa başvuru süreleri vardır. İşçilik alacaklarında ise talebin niteliğine göre zamanaşımı değerlendirmesi yapılır. Bu nedenle uyuşmazlık yalnızca “fesih haklı mı?” sorusuna indirgenmemelidir.