İş hukukunda arabuluculuk, birçok uyuşmazlık bakımından dava açılmadan önce tamamlanması gereken zorunlu bir başvuru aşamasıdır. Ancak bütün iş uyuşmazlıkları aynı kapsamda değildir.
Hangi uyuşmazlıklarda dava şartıdır?
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 3. maddesine göre kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılacak davalarda genel olarak arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.
Bu nedenle örneğin kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve birçok işçilik alacağı yönünden dava açılmadan önce arabuluculuk süreci kontrol edilmelidir.
İşe iadede özel süre
İşe iade talebinde fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması gerekir. Anlaşma sağlanamaması halinde son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde dava açılabilir.
İş kazası ve meslek hastalığı istisnası
7036 sayılı Kanunun 3. maddesi, iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları bakımından dava şartı arabuluculuk kuralının uygulanmayacağını açıkça düzenler.
Bununla birlikte aynı taraflar arasında iş kazasından bağımsız ücret, kıdem veya başka işçilik alacakları bulunması halinde bu taleplerin arabuluculuk kapsamı ayrıca değerlendirilmelidir.
Arabulucu karar verir mi?
Arabulucu hâkim gibi uyuşmazlığı karara bağlamaz. Arabuluculuk, tarafların müzakere ederek kendi çözümlerini oluşturduğu bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir.