4857 sayılı İş Kanunundaki genel sisteme göre fazla çalışma, haftalık kırk beş saati aşan çalışmadır. Haftalık çalışma süresinin sözleşmeyle kırk beş saatin altında belirlendiği durumlarda, sözleşmedeki süreyi aşan ancak kırk beş saate kadar olan çalışma “fazla sürelerle çalışma” olarak ayrıca düzenlenmiştir.
Fazla çalışma ücreti
Fazla çalışmanın her saati için normal saatlik ücret yüzde 50 yükseltilerek ödenir. Fazla sürelerle çalışmada ise zam oranı yüzde 25’tir.
Yıllık 270 saat sınırı
Fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda 270 saatten fazla olamaz. Bu sınır işyeri için toplu bir kota değil, her işçi bakımından ayrı ayrı dikkate alınan bir sınırdır.
Serbest zaman
Kanundaki koşullar çerçevesinde işçi, zamlı ücret yerine serbest zaman kullanmayı talep edebilir. Fazla çalışma karşılığında her saat için bir saat otuz dakika; fazla sürelerle çalışma karşılığında her saat için bir saat on beş dakika serbest zaman sistemi bulunmaktadır.
Fazla çalışma nasıl ispatlanır?
Puantaj, giriş-çıkış sistemi, elektronik kayıtlar, vardiya listeleri, işyeri yazışmaları, bordrolar ve tanık anlatımları somut olayın özelliklerine göre önem kazanabilir. Özellikle imzalı veya ihtirazî kayıtsız bordroların ispat değerlendirmesindeki etkisi ayrıca incelenmelidir.
Her işte aynı kural uygulanır mı?
Kanun ve yönetmelik bazı işler ve çalışan grupları için fazla çalışma yasağı veya özel çalışma süresi kuralları getirebilir. Denkleştirme, gece çalışması ve özel sektör düzenlemeleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Fazla çalışma brüt ön hesaplama aracına git →