Ücret, işçinin yaptığı iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen temel karşılıktır. Prim, ikramiye ve diğer ücret eklerinin talep edilip edilemeyeceği ise sözleşme, işyeri uygulaması, performans sistemi ve ödemenin niteliğine göre ayrıca değerlendirilir.
Ücret ne zaman ödenir?
4857 sayılı İş Kanununun 32. maddesine göre ücret en geç ayda bir ödenir; iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle ödeme süresi bir haftaya kadar indirilebilir.
Ücret 20 gün ödenmezse
İş Kanununun 34. maddesine göre ücreti ödeme gününden itibaren 20 gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, kanundaki koşullar çerçevesinde iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Kanun bu nedenle iş sözleşmesinin çalışılmadığı gerekçesiyle feshedilemeyeceğini de düzenler.
Ücretin ödenmemesi haklı fesih oluşturabilir mi?
Ücretin kanuna veya sözleşmeye uygun biçimde hesaplanmaması veya ödenmemesi, somut koşullara göre İş Kanununun 24. maddesindeki işçinin haklı fesih hakkı bakımından da değerlendirme konusu olabilir.
Prim alacağı nasıl belirlenir?
Prim sisteminin hangi koşula bağlandığı, hedeflerin objektif olup olmadığı, ödeme dönemleri ve geçmiş işyeri uygulaması önemlidir. İşverenin tek taraflı takdir yetkisinin kapsamı her sistemde aynı değildir.
İspat ve zamanaşımı
Banka kayıtları, bordrolar, sözleşmeler, ücret pusulaları, şirket içi prim tabloları ve yazışmalar önemlidir. İş Kanununun ücret alacağına ilişkin genel düzenlemesinde ücret alacakları için beş yıllık zamanaşımı öngörülmektedir; başlangıç ve kesilme/durma sorunları somut alacağa göre ayrıca incelenmelidir.