Meslek hastalığında zamanaşımı, iş kazasına göre daha karmaşık bir başlangıç problemi doğurabilir. Çünkü mesleki hastalık çoğu zaman tek bir olay tarihinde değil, uzun süreli maruziyet sonucunda ve aşamalı biçimde ortaya çıkar.
İşverene karşı genel zamanaşımı süresi
Yargıtay uygulamasında iş kazası ve meslek hastalığından işverenin sorumluluğu sözleşmesel işçiyi gözetme borcuna dayandırılmakta ve Türk Borçlar Kanununun 146. maddesindeki on yıllık genel zamanaşımı süresi uygulanmaktadır.
Başlangıç tarihi neden önemlidir?
Zamanaşımı başlangıcı yalnız son çalışma günü veya ilk sağlık şikâyeti esas alınarak otomatik belirlenemez. Zarar görenin hastalığın mesleki niteliğini, zararın kapsamını ve sorumluluk bakımından gerekli temel unsurları dava açmaya elverişli biçimde öğrenmiş olması önem taşır.
Gelişen hastalıkta zarar ne zaman kesinleşir?
Meslek hastalığı ilerleyici olabilir. Sürekli iş göremezlik oranı veya bedensel zararın kapsamı tedavi ve takip sürecinin sonunda belirginleşebilir. Zararın gelişmeye devam ettiği durumlarda sağlık durumunun hangi tarihte stabil hale geldiği, Kurum Sağlık Kurulu ve diğer sağlık kurulu kararlarının tarihleri ayrıca incelenmelidir.
SGK yükümlülük süresi ile zamanaşımı aynı şey değildir
5510 sayılı Kanundaki yükümlülük süresi, işten ayrıldıktan sonra ortaya çıkan hastalığın meslek hastalığı olarak sosyal güvenlik sistemi içinde değerlendirilmesiyle ilgilidir. Özel hukuk tazminatındaki zamanaşımı süresiyle aynı kavram değildir.
Her davalı yönünden aynı rejim uygulanmayabilir
İşveren dışındaki üçüncü kişilere karşı taleplerde hukuki sorumluluğun kaynağı değişebileceğinden zamanaşımı da ayrıca değerlendirilmelidir. Bu nedenle dava açılmadan önce talep, davalı ve hukuki sebep birlikte ele alınmalıdır.