İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesinin bildirim süresine uyulmadan sona erdirilmesinin parasal sonucudur. İş Kanununun 17. maddesi hem işçi hem işveren bakımından bildirimli fesih sistemini düzenler.
Bildirim süreleri ne kadardır?
Belirsiz süreli iş sözleşmesinin feshinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerekir. Kanuni asgari süreler işçinin kıdemine göre şöyledir:
- İşi altı aydan az sürmüş işçi için iki hafta,
- Altı aydan bir buçuk yıla kadar sürmüş işçi için dört hafta,
- Bir buçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş işçi için altı hafta,
- Üç yıldan fazla sürmüş işçi için sekiz hafta.
Bu süreler asgari olup sözleşmeyle artırılabilir.
İhbar tazminatı ne zaman doğar?
Bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat ödemekle yükümlü olabilir. İşveren isterse bildirim süresine ait ücreti peşin ödeyerek iş sözleşmesini sona erdirebilir.
Her fesihte ihbar tazminatı var mıdır?
Hayır. Haklı nedenle derhal fesih koşullarının gerçekleştiği durumlarda bildirim süresi uygulanmaz. Belirli süreli sözleşmenin kararlaştırılan sürenin sonunda kendiliğinden sona ermesi de kural olarak İş Kanunu m.17 kapsamındaki bildirimli fesih değildir. Somut olayda sözleşmenin türü ve gerçek fesih nedeni ayrıca belirlenmelidir.
Hesaplamada hangi ücret esas alınır?
İhbar tazminatında yalnız çıplak ücret değil, kanundaki esaslara göre para veya para ile ölçülebilir düzenli menfaatlerin hesaba etkisi de incelenir. Ücret bordroları, banka kayıtları, düzenli yemek veya yol yardımları ve süreklilik taşıyan diğer menfaatler bu nedenle önemlidir.
Kıdem tazminatıyla aynı şey değildir
Kıdem ve ihbar tazminatlarının doğum koşulları farklıdır. Bir işçinin kıdem tazminatına hak kazanması, her durumda ihbar tazminatına da hak kazanacağı anlamına gelmez.